ประเทศจอร์เจีย หรือ จอร์เจีย รัฐอเมริกา ? AI ยิ่งทำให้สับสน

“จอร์เจีย” กลายเป็นจุดสนใจอย่างยิ่งจากกรณีการเสียชีวิตของนายบวรทัต เป็งสุข หรือ ฮลุน โซโล่ ยูทูบเบอร์ชาวไทย ซึ่งพบเสียชีวิตในโรงแรมแห่งหนึ่ง ในประเทศจอร์เจีย เมื่อ 14 กรกฎาคมที่ผ่านมา แต่ “จอร์เจีย” ไม่ใช่แค่ชื่อประเทศ แต่รู้กันอย่างแพร่หลายกว่าในชื่อของรัฐหนึ่งในประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งเร็วๆนี้ ปัญญาประดิษ (AI) ยิ่งทำให้ผู้คนสับสนมากขึ้น

นับตั้งแต่จอร์เจีย (Georgia) เป็นชาติเอกราช หลังจากการล่มสลายของสหภาพโซเวียตในปี 1991 ประเทศแห่งนี้ ซึ่งมีประชากรน้อยกว่า 4 ล้านคน ถูกผู้คนจำผิดจำถูก ซึ่งมักสับสนกับรัฐจอร์เจียของสหรัฐอเมริกาที่สะกดด้วยภาษาอังกฤษเหมือนกัน แต่เจริญรุ่งเรืองและมีประชากรมากกว่า ตั้งอยู่ห่างกันกว่า 6,000 ไมล์ หรือราว 9,656 กิโลเมตร กระทั่งปัญหาสำคัญชัดเจนยิ่งขึ้น เนื่องจากการเกิดขึ้นของปัญญาประดิษ (AI) และการใช้เอไอค้นหาข้อมูลในอินเตอร์เน็ต ยิ่งทำให้ความสับสนระหว่างประเทศจอร์เจียกับรัฐจอร์เจียรุนแรงขึ้น

เดอะ นิวยอร์กไทมส์ (The New York Times) รายงานว่า การมีชื่อที่ไม่เหมือนกันเป็นเรื่องสำคัญต่อการมองเห็น แต่เครื่องมือค้นหาข้อมูล (Search Engines) และบ่อยครั้งเอไอ ซึ่งเป็นโมเดลภาษาขนาดใหญ่ที่เป็นขุมพลังแชทบอตให้ความสำคัญกับสิ่งใดก็ตามที่มีการเอ่ยถึงบ่อยกว่า จึงทำให้เกิดปัญหาขึ้นหลายอย่างสำหรับประเทศจอร์เจีย

นายมาร์ก เฟตเชริน (Marc Fetscherin) ศาสตราจารย์ด้านการตลาดจากโรลลิ่ง คอลเลจในรัฐฟลอริดา สหรัฐอเมริกา ซึ่งเชี่ยวชาญในการสร้างแบรนด์ระดับโลกกล่าวว่า การมีชื่อเดียวกับรัฐจอร์เจียที่มีฟุตปริ๊นบนโลกดิจิทัลมากกว่าอย่างมาก ทำให้ยากขึ้นมากที่จะสังเกตเห็นจอร์เจียที่เป็นประเทศในภูมิภาคเอเชียกลาง ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างประเทศรัสเซียและตุรกี บนชายฝั่งทะเลดำตรงข้ามกับประเทศโรมาเนีย

“อัลกอริทึ่มเข้ามาแทนแผนที่โลก” เขากล่าว
“วันนี้ด้วย AI และ SEO ตอกย้ำความสับสนเรื่องชื่อที่เป็นข้อเสียเปรียบของประเทศจอร์เจีย” เฟตเชรินกล่าว

หลายครั้งที่การจำผิดจำถูก ทำให้เกิดผลลัพธ์ที่ตลกขบขัน ยกตัวอย่าง โฆษณาหาเสียงบนเฟซบุ๊กของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เมื่อปี 2024 มุ่งเป้าโหวตเตอร์ในรัฐจอร์เจีย แต่มีภาพเทือกเขาคอเคซัส ซึ่งเป็นเทือกเขาสำคัญของจอร์เจียที่เป็นประเทศ

แต่ความสับสนก็เริ่มเปลี่ยนไปในทางที่น่ากลัวด้วย ในกรณีการหาเสียงเลือกตั้งเกิดขึ้นพร้อมกัน ในปี 2024 นักเคลื่อนไหวบนโซเชียลมีเดียรณรงค์เกี่ยวกับความเป็นไปได้ที่จะเกิดการโกงเลือกตั้งในประเทศจอร์เจีย ทำให้ชาวอเมริกันไม่พอใจอย่างมาก ซึ่งในทีแรกคิดว่า โพสต์ดังกล่าวเกี่ยวกับรัฐจอร์เจีย ในประเทศตัวเอง ซึ่งทรัมป์อ้างว่ามีการโกงเลือกตั้งในรัฐนี้ปี 2020

วิธีแก้ไขแบบง่าย คือใช้ชื่อที่ถูกต้อง ชาวจอร์เจียเรียกประเทศของตนเองว่า “Sakartvelo” ซึ่งเป็นชื่อที่ใช้ในเอกสารทางการ เวลาตะโกนเชียร์ฟุตบอล และทุกการสนทนาในภาษาจอร์เจีย แต่ในส่วนของชื่อเรียกรัฐบาล เมื่อใช้ในภาษาอังกฤษและภาษาอื่นๆ ต้องยอมรับความจริงว่า ส่วนใหญ่ในโลกเรียก “จอร์เจีย”

ประเทศอื่นๆเปลี่ยนชื่อประเทศด้วยเหตุผลแห่งศักดิ์ศรีความภาคภูมิใจ การเมืองและอัตลักษณ์ ยกตัวอย่าง จุดประสงค์เพื่อกำจัดอิทธิพลมรดกอาณานิคมรวมถึง เบอร์มา (Burma) – เมียนมา (Myanmar) ,ซีลอน (Ceylon) – ศรีลังกา (Sri Lanka) และ สวาซิแลนด์ (Swaziland) -เอสวาตินี (Eswatini)

รัฐบาลตุรกีขอให้ต่างประเทศ เรียกชื่อประเทศว่า ตุรเคีย เหมือนกับที่ในบ้านเรียกอยู่แล้ว เพื่อไม่ให้เสียงในภาษาอังกฤษไปเหมือนกับชื่อนกชนิดหนึ่ง หรือ การดูหมิ่น

เสน่ห์ของชื่อ “Sakartvelo” มาจากความภาคภูมิใจของชาวจอร์เจียในภาษาและอักษรที่เป็นเอกลักษณ์และเก่าแก่ของตน ซึ่งเป็นระบบการเขียนที่ไม่ใช้ที่อื่น ภาษาจอร์เจียและภาษาคอเคซัสอื่นๆ เพียงไม่กี่ภาษาเท่านั้นที่มีความสัมพันธ์กัน แต่เท่าที่นักภาษาศาสตร์ทราบ ภาษาจอร์เจียไม่มีความสัมพันธ์กับภาษาอื่นๆ อีกเลย

นายนุกซาร์ รุคฮัดเซ (Nugzar Rukhadze) นักข่าวชาวจอร์เจียที่ประสบความสำเร็จ ทำงานในนครแอตแลนตา รัฐจอร์เจีย สหรัฐอเมริกา ในทศวรรษ 1980 เขาเจอปัญหาที่เกิดขึ้นไม่หยุดหย่อน และต้องคอยอธิบายกันยืดยาวว่า จริงๆแล้วเขามาจากอีกจอร์เจียที่เป็นประเทศ

รุคฮัดเซเขียนบทบรรณาธิการหลายต่อหลายชิ้นเกี่ยวกับความจำเป็นในการใช้ชื่อนี้ “Sakartvelo” และรวมพลังกับ นายแอนเซอร์ บาบูคาเดีย (Anzor Babukhadia) นักเศรษฐศาสตร์ ซึ่งเร่งกระบวนการเปลี่ยนชื่อประเทศให้เร็วขึ้นเมื่อกว่าทศวรรษที่แล้ว นายบาบูคาเดีย ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นที่ปรึกษาของประธานาธิบดีของประเทศ ผลักดันให้องค์กรภาคประชาสังคมสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงนี้

ขณะนี้มีประเทศลิทัวเนีย อีกอดีตสหภาพโซเวียต เปลี่ยนจากเรียก “จอร์เจีย” เป็น “Sakartvelas” โดยปรับชื่อเข้ากับเสียงในภาษาลิทัวเนีย

แต่แคมเปญรณรงค์ไม่คืบหน้า กระทรวงการต่างประเทศจอร์เจียปฏิเสธการเปลี่ยนชื่อ ในบริบทต่างประเทศหลายอย่าง โดยอ้างเรื่องค่าใช้จ่ายและความสับสน จนต่อมานายบาบูคาเดีย เสียชีวิตในปี 2017 โดยไม่มีใครมาสานต่อ

ปัจจุบัน มีความรู้สึกเร่งด่วนเพียงเล็กน้อยเกี่ยวกับการเปลี่ยนไปใช้ “Sakartvelo” ชาวจอร์เจียที่มีส่วนร่วมทางการเมืองหมกมุ่นอยู่กับการถกเถียงเกี่ยวกับการวางแนวทางภูมิรัฐศาสตร์ของประเทศมากขึ้น ในช่วงปีที่ผ่านมา ถนน Rustaveli สายหลักของกรุงทบิลิซีเป็นเวทีประท้วงเสียงอึกทึกในสิ่งที่ฝ่ายค้านกล่าวว่า ประเทศจอร์เจียค่อยๆ ไหลเลื่อนหรือตกไปสู่ระบอบอำนาจนิยมที่ฝักใฝ่รัสเซีย

นางมาริอัม ชคาร์ติชวิลี (Mariam Chkhartishvili) อายุ 70 ปี ศาสตราจารย์และอดีตผู้อํานวยการสถาบันประวัติศาสตร์จอร์เจียกล่าวว่าประเทศนี้ติดอยู่กับชื่อต่างประเทศ และบอกอีกว่า ผู้คนมีวิธีที่สามารถอธิบายความแตกต่างระหว่างประเทศจอร์เจียและจอร์เจีย รัฐอเมริกาได้

นายเฟตเชริน ผู้เชี่ยวชาญด้านการตลาดกล่าวว่า การรักษาชื่อจอร์เจียและบริบทอาจเป็นโอกาสในการสร้างแบรนด์

“คุณสามารถเรียกประเทศจอร์เจียว่า ‘Georgia ตัวจริง’ เขากล่าว ” หรือ ‘Georgia ดั้งเดิม'”