ดร.สุรชาติ คาดสงครามอิสราเอล-ฮามาส โจทย์ใหญ่เศรษฐกิจปีหน้า
ดร.สุรชาติ วิเคราะห์สงครามอิสราเอลกระทบราคาพลังงาน ปี 2024 ส่อผันผวนมากขึ้น กระทบต่อค่าครองชีพ กลายเป็นโจทย์ทับซ้อน 3 ชุด รวมกับปัญหาโควิด-19 สงครามรัสเซีย-ยูเครน เตือนภาคธุรกิจ-ประชาชนเตรียมรับมือ
วันที่ 11 ตุลาคม 2566 ภายหลังที่กลุ่มฮามาส เปิดฉากยิงขีปนาวุธกว่า 5 พันลูกใส่อิสราเอล ทำให้สมรภูมิในตะวันออกกลางร้อนระอุขึ้นมาอีกครั้ง ศ.ดร.สุรชาติ บำรุงสุข นักวิชาการด้านความมั่นคงวิเคราะห์สถานการณ์นี้ว่า ปัญหาสงครามในตะวันออกกลางจะมีผลกระทบเรื่องใหญ่ที่สุดเสมอ คือปัญหาราคาพลังงาน ในอดีตสงครามในตะวันออกกลางทุกครั้งจะทำให้ราคาพลังงานสูงขึ้น
และรอบนี้เหมือนจะซ้ำซ้อนกับปัญหาสงครามรัสเซีย-ยูเครน ที่ทำให้ราคาพลังงานสูงอยู่แล้ว ในบริบทอย่างนี้ จะยิ่งทำให้ตลาดพลังงานของโลกมีความผันผวนมากขึ้น
“เรามองโจทย์ของปี 2567 จะตอบได้ชัดเจนว่า ราคาพลังงานจะมีความผันผวนมาก ซึ่งจะยิ่งมีผลกระทบต่อปัญหาค่าครองชีพของประชาชน ถ้าสถานการณ์ผันผวนมาก ราคาพลังงานขยับสูงขึ้น ก็ยิ่งทำให้ค่าครองชีพได้รับผลกระทบมากขึ้น ปัญหาค่าครองชีพเป็นโจทย์ซ้อนกัน 3 ชุด ดังนั้น ภาคธุรกิจและประชาชนต้องเตรียมรับมือ”
ตั้งรับปัจจัยลบเศรษฐกิจ
นอกจากนี้ สงครามในตะวันออกกลางครั้งนี้จะขยายตัวไปเป็นการก่อการร้าย เหมือนที่เราเคยเห็นหรือไม่ เพราะถ้าขยายตัวเป็นการก่อการร้ายและนำไปสู่การก่อเหตุในหลายพื้นที่ เราก็จะกลับสู่ยุคของการก่อการร้ายอีกแบบหนึ่ง และจะกระทบเศรษฐกิจ ดังนั้น เรื่องเศรษฐกิจในปี 2567 ถ้ามองในมิติความมั่นคง ทำให้เกิดความกังวลว่าจะเกิดปัจจัยเชิงลบมากขึ้น
“แต่ถ้าสงครามในตะวันออกกลางไม่ขยายตัว ก็จะเป็นการต่อสู้ระหว่างอิสราเอลกับกลุ่มติดอาวุธฮามาส และฮิซบอลเลาะห์ เพียงแต่เราไม่รู้ว่าจะขยายตัวเกินกว่านั้นหรือไม่หลังจากนี้ ซึ่งเราต้องรอดูอีกระยะหนึ่ง เพราะถ้าสงครามขยายใหญ่ก็อาจมีสภาวะคล้าย ๆ หลังเหตุการณ์ 11 กันยา 2001 ที่เกิดกระแสมุสลิมทั่วโลก ซึ่งกระแสมุสลิมตอนนี้หลายฝ่ายกำลังจับตาดูอยู่ว่าจะเคลื่อนตัวไปอย่างไรกับสถานการณ์ในอิสราเอลกับกลุ่มฮามาส” ศ.ดร.สุรชาติกล่าว
โจทย์ยุ่งยากการเมืองโลก
ศ.ดร.สุรชาติกล่าวว่า ถ้าสงครามขยายตัวเป็นความรุนแรงมากขึ้น ก็จะนำไปสู่ความขัดแย้งระหว่างโลกอาหรับกับอิสราเอล ถ้าอิสราเอลไปพึ่งโลกตะวันตกมากขึ้น คำถามใหญ่คือจะขยายวงเป็นปัญหาระหว่างโลกอาหรับกับฝ่ายตะวันตกหรือไม่
ถ้าสงครามขยายอย่างนั้น อาจเป็นโจทย์ยุ่งยากในการเมืองโลก เพราะต้องยอมรับว่าตะวันออกกลางเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่การแข่งขันของภูมิรัฐศาสตร์ และโจทย์ซ้ำซ้อนจากรัสเซีย-ยูเครนเข้าสู่ตะวันออกลาง
“ทั้งหมดคือโจทย์โลกชุดใหญ่ที่อาจต้องยอมรับว่าสภาวะของสงครามเย็นชุดใหม่ที่เราเห็น และเริ่มคลี่คลายจากสงครามยูเครนมาสู่ปัญหาในตะวันออกกลาง”
รักษาสมดุลโลกมุสลิม
ส่วนท่าทีของรัฐบาลไทยควรจะวางตัวอย่างไรนั้น ศ.ดร.สุรชาติกล่าวว่า คงต้องพิจารณาเรื่องนี้ด้วยความละเอียดอ่อน เพราะเรามีคนงานไทยในอิสราเอล ตัวเลขที่ทราบอาจจะมากกว่า 3 หมื่นคน อย่างไรก็ตาม ไทยเองควรรักษาสัมพันธ์ที่ดีกับโลกมุสลิมไว้ด้วย
ดังนั้น โจทย์เรื่องนี้ไทยต้องระมัดระวังว่าจะวางบทบาทของตนเองอย่างไร เพราะด้านหนึ่งต้องรักษาความสัมพันธ์ที่ดีกับอิสราเอลและโลกตะวันตก ขณะเดียวกัน ต้องรักษาความสัมพันธ์ที่ดีกับโลกมุสลิมด้วย