ถอดบทเรียน ‘มหาอุทกภัยหาดใหญ่’ ยกระดับเตือนภัย-แผนอพยพ

“มหาอุทกภัยหาดใหญ่” ในช่วงปลายปีที่ผ่านมา ได้กลายเป็นบทเรียนสำคัญในการเตรียมความพร้อมบริหารจัดการอุทกภัย โดยจังหวัดสงขลาได้เตรียมยกระดับระบบเตือนภัยและแผนอพยพ เพื่อรับมือฤดูฝนในปี 2569 อย่างเป็นระบบ

ที่ห้องปฏิบัติราชการผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา นายรัฐศาสตร์ ชิดชู ผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา เป็นประธานการประชุมหารือเพื่อเตรียมการแถลงข่าวด้านการบริหารจัดการอุทกภัยจังหวัดสงขลา โดยมี นายรอมดอน หะยีอาแว รองผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา พร้อมด้วยหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมประชุม

โดยศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคใต้ฝั่งตะวันออกได้นำเสนอระบบเตือนภัยล่วงหน้าอัจฉริยะ เพื่อใช้ติดตามสถานการณ์น้ำผ่านระบบ CCTV และ Flood Model ของศูนย์วิจัยภัยพิบัติฯ โดยบูรณาการความร่วมมือระหว่างโครงการชลประทานสงขลา สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดสงขลา และมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ในการขับเคลื่อนโปรแกรม tomorrow.io เพื่อคาดการณ์ปริมาณฝนและสถานการณ์น้ำในอ่างเก็บน้ำต่าง ๆ สำหรับใช้วางแผนบริหารจัดการน้ำ รวมถึงแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าได้ประมาณ 3 วัน หรือรายชั่วโมง พร้อมใช้เป็นแนวทางประกอบการยกระดับธงเตือนภัยขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่เสี่ยง

นอกจากนี้ ยังได้หารือถึงแนวทางของบประมาณเพื่อซ่อมแซมผนังกั้นน้ำที่ได้รับความเสียหายจากเหตุอุทกภัยระลอกแรก ตลอดจนการบริหารจัดการประตูระบายน้ำ โดยจะประสานขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากกรมชลประทานและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ด้านผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลาได้กำชับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งดำเนินการจัดการสิ่งกีดขวางทางน้ำ พร้อมประสานกรมทางหลวงและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการกำจัดวัชพืชและสิ่งกีดขวาง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการระบายน้ำ รวมถึงเน้นย้ำเรื่องเกณฑ์การเตือนภัยในระดับสีต่าง ๆ เช่น สีเหลือง สีส้ม และสีแดง เพื่อให้ประชาชนในพื้นที่เสี่ยง โดยเฉพาะพื้นที่ที่เคยเกิดน้ำท่วมซ้ำซาก สามารถเตรียมพร้อมอพยพได้อย่างทันท่วงที แม้ภาพรวมการคาดการณ์ฝนอาจมีแนวโน้มลดลง แต่ยังคงต้องเฝ้าระวังฝนตกหนักเฉพาะพื้นที่ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการระบายน้ำได้

นอกจากนี้ ยังได้เน้นย้ำการจัดทำแผนอพยพที่ชัดเจนและเป็นรูปธรรม โดยเมื่อเกิดสถานการณ์ ประชาชนต้องทราบจุดอพยพ เส้นทาง และยานพาหนะที่จะเข้ารับ รวมถึงการเตรียมอุปกรณ์และเสบียงที่จำเป็น เช่น แก๊สและแบตเตอรี่สำรอง โดยคำนึงถึง “การรักษาชีวิตประชาชนเป็นอันดับหนึ่ง” ควบคู่กับการสื่อสารสร้างการรับรู้และให้ข้อมูลที่ถูกต้องอย่างต่อเนื่อง เพื่อลดความตื่นตระหนกและป้องกันความเข้าใจคลาดเคลื่อนของประชาชน

ในส่วนของผู้ประกอบการโรงแรม ได้กำชับให้จัดเตรียมจุดอพยพ ดูแลความปลอดภัยของนักท่องเที่ยว และจัดทำแผนอพยพ พร้อมแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบอย่างชัดเจน

ขณะเดียวกัน สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดสงขลาได้รายงานความพร้อมการฝึกบริหารวิกฤตการณ์ระดับชาติ (C-MEX 26) โดยนำบทเรียนจากเหตุการณ์ “มหาอุทกภัยหาดใหญ่” มาใช้เป็นกรณีศึกษาในการวางแผนรองรับสถานการณ์อุทกภัยรุนแรง ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ในพื้นที่เทศบาลนครหาดใหญ่และมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ซึ่งกำหนดฝึกซ้อมแผนระดับจังหวัดในวันที่ 21 มิถุนายน 2569 พร้อมจัดทำแผนเผชิญเหตุครอบคลุมตั้งแต่ระดับจังหวัด ชุมชน ไปจนถึงระดับครัวเรือน รวมถึงนำวิทยุสื่อสารเครื่องแดงมาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการสื่อสารในภาวะวิกฤต

ทั้งนี้ ผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลายังได้มอบหมายให้มีการจัดตั้งคณะทำงานในด้านต่าง ๆ อาทิ ด้านอพยพ ด้านติดตามสถานการณ์ และด้านสาธารณูปโภค โดยบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาชน และสถานศึกษา พร้อมกำหนดให้มณฑลทหารบกที่ 42 หรือมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เป็นศูนย์บัญชาการเหตุการณ์ฯ

อีกทั้งมอบหมายให้สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดสงขลา ดำเนินการประชาสัมพันธ์และสร้างการรับรู้อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในช่วงเปลี่ยนผ่านฤดูกาล ซึ่งยังคงต้องเฝ้าระวังสภาพอากาศแปรปรวนและฝนตกหนักในบางพื้นที่อย่างใกล้ชิด