กรมลดโลกร้อน-บ้านปู ทดสอบชุมชนคาร์บอนต่ำ เริ่มต้นที่คลองสามวา

กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม และ บ้านปู ส่งมอบผลลัพธ์โครงการชุมชนคาร์บอนต่ำ คลองสามวา ซึ่งใช้เวลาดำเนินงาน 8 เดือนในชุมชนหมู่บ้านเคซี 1 เขตคลองสามวา กรุงเทพฯ ทดสอบว่าชุมชนเมืองสามารถบริหารจัดการการลดคาร์บอนได้เองจริงหรือไม่ และผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจจะคืนกลับสู่ชุมชนได้อย่างไร

โกเมศ พุทธสอน รองอธิบดีกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม กล่าวว่า โครงการศูนย์เรียนรู้ชุมชนเคซี 1 ถือเป็นต้นแบบของ ‘ชุมชนจัดการตนเอง’ ที่มีส่วนร่วมแก้ปัญหาโลกร้อนตั้งแต่ระดับครัวเรือน ซึ่งกรมฯ มีแผนจะขยายโครงการเพื่อส่งเสริมให้เกิดความร่วมมือในลักษณะนี้ในพื้นที่อื่น ๆ เพื่อสร้างประเทศให้มีภูมิคุ้มกันต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศด้วยการมีส่วนร่วมของประชาชน

โครงการนี้เกิดจากกลไก Thailand Climate Action Conference (TCAC) ที่พยายามแปลงเป้าหมายระดับชาติด้านสภาพภูมิอากาศให้กลายเป็นการปฏิบัติในระดับชุมชน โดยให้เครือข่าย ทสม. เขตคลองสามวาเป็นผู้บริหารจัดการพื้นที่จริง ไม่ใช่แค่ผู้รับมอบ

สิ่งที่ติดตั้งในพื้นที่ประกอบด้วยระบบโซลาร์รูฟท็อปขนาด 5 กิโลวัตต์ ซึ่งประเมินว่าลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ราว 2,400 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าต่อปี และจุดสาธิตจัดการขยะอินทรีย์ด้วยถังหมักเศษอาหารและหนอนแมลงวันลาย (Black Soldier Fly) เพื่อหยุดขยะก่อนถึงบ่อฝังกลบ ซึ่งเป็นหนึ่งในแหล่งปล่อยก๊าซมีเทนสำคัญในเมือง

ซึ่งค่าไฟส่วนกลางที่ประหยัดได้กว่า 24,000 บาทต่อปี ชุมชนตัดสินใจนำไปต่อยอดเป็นสวัสดิการผู้สูงอายุและทุนฝึกอาชีพ ขณะที่ขยะอินทรีย์กลายเป็นปุ๋ยชีวภาพที่ลดต้นทุนเกษตรในเมือง นั่นหมายความว่าโครงการไม่ได้สิ้นสุดเมื่อเงินสนับสนุนหมด แต่ชุมชนมีแรงจูงใจทางเศรษฐกิจในการรักษาระบบไว้เอง

ขณะที่ จิรเมธ อัชชะ ผู้ช่วยประธานเจ้าหน้าที่บริหาร – บริหารและพัฒนาองค์กร บริษัท บ้านปู จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า บ้านปูยินดีที่ได้ร่วมขับเคลื่อนโครงการของกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม เพื่อส่งเสริมการใช้พลังงานหมุนเวียน โครงการนี้สอดคล้องกับความตั้งใจด้านการลดคาร์บอนและการร่วมสร้างสังคมให้ดีขึ้นของบ้านปู ชุมชนเคซี 1 เป็นชุมชนที่มีความเข้มแข็ง สามัคคี เราหวังว่าทุกคนจะได้ใช้ประโยชน์จากทั้งโซลาร์และจุดกำจัดขยะอินทรีย์อย่างเต็มที่

ด้าน เบญจพร เมืองอินทร์ ประธานเครือข่าย ทสม. เขตคลองสามวา กล่าวว่า นอกเหนือจากไฟฟ้าและเครื่องปรับอากาศที่สามารถใช้ทำกิจกรรมภายในศูนย์ฯ ที่มาจากพลังงานสะอาดแล้ว ขยะเศษอาหารจากครัวเรือนยังไม่ต้องถูกส่งไปฝังกลบให้เกิดก๊าซเรือนกระจก แต่กลายมาเป็นปุ๋ยหมักชีวภาพชั้นดีที่ช่วยลดค่าใช้จ่ายในการทำเกษตรกรรมในเมือง ชุมชนสะอาดขึ้น สุขภาพดี สามัคคีกันมากขึ้น และทุกคนรู้สึกภูมิใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งในการช่วยลดโลกร้อน

ในภาพใหญ่ โครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนแม่บทการมุ่งสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอนของไทย ซึ่งต้องการให้การเปลี่ยนผ่านพลังงานไม่ใช่แค่เรื่องของโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่ แต่เกิดขึ้นในระดับครัวเรือนและชุมชนด้วย คลองสามวาอาจเป็นหลักฐานชิ้นแรกว่าแนวทางนี้เป็นไปได้จริง