ดีอี หัวหอกยุคดิจิทัล ไม่ควรติดกับดักทุจริต

คอลัมน์ : ชั้น 5 ประชาชาติ
ผู้เขียน : ณัฐวุฒิ ประชาชาติ

ในร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2570 ที่สภาผู้แทนราษฎรพิจารณา 3 วัน 3 คืน

หนึ่งในเป้าของพรรคฝ่ายค้านที่รุมถล่มการจัดงบประมาณของรัฐบาลคือ งบฯกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ที่มี “ไชยชนก ชิดชอบ” เลขาธิการพรรคภูมิใจไทย และลูกชาย “เนวิน ชิดชอบ” เป็นรัฐมนตรีว่าการ โดยเฉพาะ TH-AI Passport

“ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ” หัวหน้าพรรคประชาชน มองว่า “ในส่วนของกระทรวงใหญ่ เช่น กระทรวงคมนาคม งบฯ ลงทุนจำนวนมากที่ถูกปรับลดลงไป”

“ส่วนที่ได้เพิ่มคือกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม หรือดีอี ที่เพิ่มมาเกือบ 30% ซึ่งมีข้อสงสัยเกี่ยวกับคำว่า AI เพราะมีโครงการที่เกี่ยวข้องกับคำว่า AI จากเดิม 30 โครงการ เป็น 100 โครงการ ซึ่งเป็นสิ่งที่เรากำลังจับตามอง”

“อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ” หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ อภิปรายในสภาตอนหนึ่งว่า “ถ้าจะดูการจัดสรรงบประมาณ น่าจะเป็นครั้งแรก ๆ ที่กระทรวง ส่วนใหญ่ต้องรับเงินลดลง ถามว่ามีการลงทุนอะไรที่เพิ่มขึ้นชัดเจน”

“ความจริงถ้าก่อนหน้านี้ถ้าท่านประธานให้ประชาชนทายว่าปีนี้กระทรวงไหนจะได้งบฯ เพิ่มมากที่สุด ผมว่าใครที่เป็นคนติดตามการเมืองทายถูกหมด กระทรวงดีอีที่โด่งดังในปัจจุบัน”

“และงบฯ ที่เพิ่มขึ้นเดี๋ยวชี้แจงผมว่าเป็นการลงทุนในระบบคลาวด์ ผมก็ไม่เถียงเรื่องความจำเป็นของระบบคลาวด์ แต่อยากจะบอกว่างบฯ ของกระทรวงดีอีที่เพิ่มขึ้นมาขณะนี้ก็ยังไม่สามารถทำให้เรามองเห็นวิสัยทัศน์ และยุทธศาสตร์ของการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือเทคโนโลยีอื่น ๆ ได้อย่างแท้จริงอย่างไร”

“เช่นเดียวกับงบฯ กระทรวงอื่น ๆ ใส่ชื่อปัญญาประดิษฐ์เข้าไป วิ่งตามกระแส และเป็นการใช้งานเทคโนโลยีโดยปราศจากความชัดเจนว่าจะลงทุนให้ประเทศไทยสามารถได้ประโยชน์หรือสร้างมูลค่าให้กับตัวเองจากเทคโนโลยีเหล่านี้ได้อย่างไร”

พลิกการจัดทำงบประมาณปี ’70 กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ได้รับการจัดสรรงบประมาณรวมทั้งสิ้น 13,625,722,900 บาท ซึ่งหากเปรียบเทียบกับปีงบประมาณ 2569 ที่ได้รับ 10,197,020,100 บาท จะพบว่าได้รับงบประมาณเพิ่มขึ้น 3,428,702,800 บาท เพิ่มขึ้น 33.6%)

และคำว่า AI ถูกบรรจุอยู่ในยุทธศาสตร์ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน 348,427.4 ล้านบาท หรือ 9.2% ของวงเงินงบประมาณ แผนงานส่งเสริมและสนับสนุน AI จำนวน 2 แผนงาน

ประกอบด้วย แผนงานยุทธศาสตร์ส่งเสริม พัฒนาอุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคตและอุตสาหกรรมและบริการอื่น จำนวน 4,605.0 ล้านบาท แผนงานยุทธศาสตร์พัฒนาเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัล 1,563.7 ล้านบาท

ใด ๆ ก็ตามรัฐบาลตั้งเป้าให้ไทยกลายเป็นประเทศรายได้สูงในอีก 12 ปีข้างหน้า หากโครงการ AI และงบประมาณของกระทรวงดีอีที่เป็น “หัวหอก” ของเศรษฐกิจยุคปัจจุบันถูกใช้อย่างคุ้มค่า ไม่มีการทุจริต ล็อกสเป็ก ย่อมทำให้ไทยติดสปีด – ทำได้ตามเป้า

แต่หาก “ติดหล่ม” จากทุจริตซ้ำแล้วซ้ำเล่า ไม่ได้ทำเพื่อยกระดับประชาชนจริง ๆ เป้าหมายนั้นไม่มีทางเป็นไปได้