ชะลอระเบียบประกันสังคม
คอลัมน์ : บทบรรณาธิการ
ข่าวปัญหาการบริหารงานประกันสังคมและกองทุนมูลค่า 2.8 ล้านล้านบาท เป็นข่าวที่มีประชาชนสนใจ เป็นผลประโยชน์ของผู้ประกันตนมากกว่า 20 ล้านคน ปมสำคัญ ได้แก่ การแก้ไขร่างระเบียบการเลือกตั้งคณะกรรมการประกันสังคมฉบับใหม่ ที่วิจารณ์ว่าเป็นความพยายามสกัดกรรมการฝ่ายผู้ประกันตน หรือฝ่ายลูกจ้างที่ได้รับเลือกตั้งเข้ามา
“NewsPulseออนไลน์” เผยแพร่บทสัมภาษณ์ รศ.ดร.ษัษฐรัมย์ ธรรมบุษดี กรรมการผู้แทนผู้ประกันตน มีเนื้อหาที่น่าสนใจระบุว่า ร่างระเบียบดังกล่าวมีปัญหาและมีข้อถกเถียงอย่างมาก ผู้แทนผู้ประกันตนได้ทำบันทึกชี้ข้อบกพร่องส่งให้สำนักงานประกันสังคมเพื่อขอคำชี้แจงแล้ว แต่สำนักงานยืนยันเดินหน้าเข้าสู่กระบวนการประชาพิจารณ์ก่อน ทั้งที่ยังมีประเด็นสำคัญที่ไม่ได้รับการแก้ไข
จุดประสงค์ของร่างระเบียบชัดเจน คือลดความเป็น “ทีม” ของผู้แทนผู้ประกันตน ซึ่งสวนทางกับบทเรียนในอดีต ที่กระบวนการได้มาซึ่งบอร์ดเต็มไปด้วยระบบล็อบบี้ยิสต์ ต่างคนต่างมา ไม่สามารถผลักดันนโยบายหรือการตรวจสอบได้อย่างจริงจัง ส่งผลให้ 30 ปีที่ผ่านมาบอร์ดมีบทบาทเพียงอนุมัติตามที่สำนักงานเสนอ
รศ.ดร.ษัษฐรัมย์ระบุว่า ร่างใหม่ได้เปลี่ยนระบบจากเดิมที่ผู้ประกันตน 1 คน มีสิทธิเลือกกรรมการหลายคน มาเป็นการเลือกได้เพียงคนเดียว ซึ่งจะทำให้เกิดการกระจายตัวของบอร์ดออกเป็นหลายทีม และย้อนกลับไปสู่โครงสร้างแบบเดิมที่เปิดทางให้ระบบล็อบบี้ยิสต์กลับมาครอบงำอีกครั้ง แม้กลุ่มที่ได้รับความนิยมในระดับประเทศก็อาจได้ที่นั่งเพียง 1 คน ไม่เพียงพอในการผลักดันการเปลี่ยนแปลงใด ๆ
เหตุผลในการแก้ระเบียบของกระทรวงแรงงาน สะท้อนแนวคิดที่ไม่ยอมรับผลของระบบเลือกตั้งที่เพิ่งใช้ได้เพียงปีเดียว เมื่อปรากฏว่าทีมที่มีจุดยืนชัดเจนและได้รับความนิยมสามารถชนะได้ จึงมีความพยายามออกแบบกติกาใหม่เพื่อลดพลังของทีมดังกล่าว โดยอ้างว่าต้องการสร้าง “ประชาธิปไตยแบบมีแฮนดิแคป” ให้คนที่ไม่ได้รับคะแนนมากเข้ามาเป็นบอร์ดได้ ซึ่งเป็นฐานความคิดที่ขัดกับหลักประชาธิปไตย
ระเบียบใหม่ให้อำนาจกรรมการที่สำนักงานแต่งตั้ง ใช้ดุลพินิจตัดสินเรื่อง “จริยธรรม ความเป็นกลางทางการเมือง และความเหมาะสม” โดยไม่มีเกณฑ์ที่ชัดเจน เปิดช่องให้คัดคนออกตามอำเภอใจ เพื่อสกัดทีมที่มีจุดยืนชัดเจนในการปฏิรูป รศ.ดร.ษัษฐรัมย์เรียกร้องนางสาวตรีนุช เทียนทอง รมว.แรงงาน ให้ชะลอการลงนามอนุมัติระเบียบดังกล่าว ให้รัฐบาลชุดใหม่หลังเลือกตั้งวันที่ 8 กุมภาพันธ์เข้ามาดำเนินการ และชี้ว่า
หากจะปฏิรูปประกันสังคมอย่างแท้จริง ต้องนำองค์กรออกจากระบบราชการ ให้มีความเป็นอิสระ ยึดโยงกับผู้ประกันตนมากขึ้น ซึ่งมีตัวอย่างในหลายหน่วยงาน การตัดสินใจของ รมว.แรงงานจึงเป็นเรื่องที่น่าจับตา เพราะจะกำหนดทิศทางของกรรมการชุดนี้และผลประโยชน์ของประชาชนด้วย