บทเรียนการบริหารคน จากการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง !

คอลัมน์ : SD Talk
ผู้เขียน : พิชญ์พจี สายเชื้อ

เดือนสิงหาคม 2568 มีเหตุการณ์สำคัญที่พวกเราเฝ้าติดตามข่าว คือ การที่ประเทศไทยเผชิญกับจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญ เมื่อศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยให้นายกรัฐมนตรีพ้นจากตำแหน่งจากกรณีการสนทนาทางการทูตกับอดีตผู้นำกัมพูชา ซึ่งถูกตีความว่าเป็นการใช้อำนาจเพื่อผลประโยชน์ส่วนตัวมากกว่าผลประโยชน์ของชาติ

แม้เหตุการณ์นี้จะเป็นเรื่องการเมือง แต่หากมองผ่านมุมมองของการบริหารคน จะพบว่า มันสะท้อนหลักการสำคัญที่องค์กรทุกแห่งควรตระหนัก ดังนี้ค่ะ

1.ความไว้วางใจเกิดจากพฤติกรรมผู้นำ : ผู้นำต้องสร้างความไว้วางใจขึ้นมาด้วยพฤติกรรมที่โปร่งใสและสม่ำเสมอ การพ้นตำแหน่งของนายกฯ ไม่ได้เกิดจากความล้มเหลวด้านนโยบายอย่างเดียว แต่เกิดจากความรู้สึกของสังคมด้วยที่ทำให้ความไว้วางใจลดลง

ในองค์กรก็เช่นกัน หากผู้นำขาดความน่าเชื่อถือ ทีมงานจะเริ่มตั้งคำถาม และความร่วมมือจะค่อย ๆ สลายไป

2.จริยธรรม : ไม่ใช่แค่ข้อบังคับ แต่คือหัวใจ การบริหารคนไม่ใช่แค่การประเมินผลหรือวางแผนสืบทอดตำแหน่ง แต่คือการเป็นแบบอย่างด้านคุณธรรม

เมื่อผู้นำละเลยจริยธรรม องค์กรจะสูญเสีย “ความปลอดภัยทางจิตใจ หรือ Psychological Safety” ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการสร้างนวัตกรรมและการรักษาคนเก่งไว้

ดิฉันขออนุญาตเล่ากรณีศึกษาจากต่างประเทศเพิ่มเติมค่ะ คือ เรื่องบริษัท Robinhood กับบทเรียนเรื่องจริยธรรมของผู้นำ เรื่องราวมีอยู่ว่า เมื่อต้นปี 2568 บริษัท Robinhood ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มซื้อขายหุ้นชื่อดังในสหรัฐ ถูกสำนักงาน ก.ล.ต. สหรัฐ (SEC) สอบสวนกรณีละเลยการควบคุมการซื้อขายที่ไม่เหมาะสม และการจัดการข้อมูลลูกค้าอย่างไม่โปร่งใส

ส่งผลให้บริษัทต้องจ่ายค่าปรับกว่า 45 ล้านดอลลาร์สหรัฐเพื่อยุติคดี แม้จะเป็นเรื่องของการกำกับดูแล แต่แก่นของปัญหานี้คือ “การขาดจริยธรรมในการเป็นผู้นำ” โดยเฉพาะในแง่ของความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และการปกป้องผลประโยชน์ของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

ซึ่งบทเรียนจากกรณีนี้คือ 1) จริยธรรมไม่ใช่แค่เรื่องภายในองค์กร แต่สะท้อนออกสู่สังคม 2) ความโปร่งใสคือหัวใจของการบริหารคนในยุคใหม่ และ 3) ผู้นำที่มีจริยธรรมคือผู้ที่กล้ายืนหยัดเพื่อความถูกต้อง แม้จะต้องเผชิญกับแรงกดดัน

3.การวางแผนสืบทอดตำแหน่ง : ต้องทำก่อนวิกฤต พรรคเพื่อไทยต้องเผชิญกับภาวะสุญญากาศทางผู้นำถึงสองครั้งภายในปีเดียว สะท้อนถึงความเปราะบางของการวางแผนสืบทอดตำแหน่ง หากองค์กรไม่มี “กองทัพคนเก่ง หรือ Talent Pool” ที่พร้อมรับไม้ต่อเมื่อผู้นำหลักจากไป ความต่อเนื่องทางกลยุทธ์จะสะดุดทันที

ก่อนจบขอสรุปสั้น ๆ ค่ะ ว่า เหตุการณ์การเมืองในไทยและกรณีศึกษาจากองค์กรระดับโลกอย่าง Robinhood สะท้อนว่า “การบริหารคน” คือยุทธศาสตร์ที่ต้องลงมืออย่างจริงจัง

ผู้นำที่มีคุณธรรม สร้างความไว้วางใจ และเตรียมทีมสืบทอดไว้อย่างรอบคอบ คือรากฐานขององค์กรที่มั่นคง ไม่ว่าจะอยู่ในภาครัฐหรือเอกชนค่ะ